امروز: دوشنبه 27 آذر 1396 برابر با 18 دسامبر 2017

قصه پر غصه درختان زیتون؛ آب در کوزه و ما تشنه لبان می گردیم

  • پنج شنبه, 16 آذر 1396
  • اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

تشنگی، درختان زیتون رودبار ِگیلان را جان به لب کرده و پا روی ترمز توسعه باغهای زیتون این شهرستان گذاشته است.

به گزارش پایگاه خبری رشت پرس درختان بی خزان زیتون در رودبار برغم ایستادن برحاشیه پر آب ترین و بزرگترین رودخانه گیلان- سپیدرود-،  تشنه اند.

بی گمان اگراین درختان زبان بسته، زبان می گشودند، با هم این  زبانزد  را  که « آب در کوزه و ما تشنه لبان می گردیم»، فریاد می زدند. رودبار، دروازه گیلان در جنوب این استان که به  شهر 4شکوفه های زیتون مشهور است و مهد  تولید زیتون  درکشور؛ با توجه به شرایط اقلیمی مناسب،۲۹ هزار هکتار زمین‌ زراعی و باغی دارد که بنابرآمار سازمان جهاد کشاورزی گیلان سطح زیرکشت زیتون آن، 8 هزار و  600هکتار است؛
اگرچه، حدود 7 هزارهکتار از این وسعت بارده است و عواید نصیب باغداران می کند. به استناد آمارهای این سازمان، دولت از سال73 طرح توسعه زیتون را با عنوان «طرح طوبی» دررودبار شروع کرد و سطح2هزارهکتاری باغهای قدیمی زیتون را به بیش از8 هزارهکتارافزایش داد. اگرچه براساس مصوبات قبلی وزارت جهاد کشاورزی وابلاغ استاندار وقت، این سطح ابتدا قراربود به10هزار و700 هکتار و بعد از آن حتی به بیش از 13هزارهکتاربرسد،اما به دلایل مختلف که مهم ترین آن به اذعان مسئولان شهرستان، عدم صدورمجوز برداشت آب از سپیدرود است، این امرهنوزمحقق نشده است.
 
بد نیست یادآوری کنیم که امروز ۲۲هزار بهره بردار، روزیشان را با تولید این دانه روغنی، بدست می آورند و امسال با برداشت حدود 16هزارتن محصول، ۱۰۹ میلیارد تومان درآمد، عایدشان شده. یک حساب سرانگشتی حکایت از آن دارد که ۸۸ درصد اقتصاد کشاورزی این شهرستان وابسته به زیتون است و اگر طرح توسعه باغها محقق شود به پیش بینی سازمان جهاد کشاورزی گیلان، تولید به بیش از 26هزارتن می رسد و با احتساب قیمت فعلی، زیتونکاران،60میلیارد تومان افزایش درآمد خواهند داشت. 
امروزهر کیلو زیتون بطور میانگین8 تا14هزار تومان در بازارعرضه می شود.
 
اگرچه نگاه دولت افزایش سطح زیرکشت با استفاده از ارقام پرمحصول و زود بازده است و می خواهد باغ های سنتی را به صنعتی تبدیل کند اما متاسفانه درختان زیتون رودبار چند سالی است هم با آفت مگس زیتون دست و پنجه نرم می کنند و هم از تشنگی، جان به لب شده اند. سرپرست وقت آب منطقه ای در نشست پیگیری تأمین و انتقال آب برای زیتونکاری در زمینهای شیب دار که مرداد پارسال، با حضور نماینده مردم این شهرستان، معاون باغبانی وزارت جهاد کشاورزی و مدیرکل ومعاونان استان، سرپرست فرمانداری و مسوؤلان محلی در فرمانداری رودبار برگزار شد گفت: ممنوعیت آب گذاری سفیدرود در سال 94 توسط وزیر نیرو ابلاغ شده است. یعنی هیچگونه مجوز برداشت آب صادر نمی شود، آنهم برای درخت زیتون که جزو درختان پرآب است و اولین لازمه توسعه زیتون کاری، تامین آب برای آبیاری است. البته در این نشست سرپرست وقت آب منطقه ای از محدود شدن حق آبه استان گیلان تا سقف حداکثریک میلیارد و 600میلیون متر مکعب خبرداد و اظهار نگرانی کرد که استانهای دیگری که در مسیر رودخانه شاهرود و در بالا دست قرار دارند بیشتر از این، حق آبه دارند.
 
باغداران زیتون می دانند با اجرای طرح توسعه    باغهای زیتون، کارشان در مراحل مختلف داشت و برداشت آسانتر می شود و می خواهند این کار سرعت بگیرد و به سرانجام برسد. اگرچه، چندان، به وعده ها امیدوار نیستند. برخی از آنها درگفتگو با خبرنگار ما گفتند: مشکل مجوز برداشت آب از سپیدرود حل شدنی نیست؛ چون مسئولان پایتخت نشین، گیلان را استانی سرشار از منابع آبی می دانند و دراین زمینه ورود نمی کنند. گروهی دیگر معتقدند چون بخش اعظمی از آب پشت سد سپیدرود برای شالیزارهای استان استفاده می شود، هیچ وقت این امتیاز به زیتونکاران داده  نمی شود، چون برای مسئولان، برنج از زیتون مهم تر است. دسته ای دیگر هم معتقدند مدیرعامل آب منطقه ای استان قصد  ندارد از خود خرج کند و در سطح وزارتخانه  پیگیر این موضوع نیست.
 
فرماندار رودبار هم با اشاره به این که اولین منبع آبی که جلوی چشم مردم شهرستان قرار دارد آب سفیدرود است و سهم شهرستان از آب این رود ناچیز است، می گوید: شهرستان‌ رودبار سالیان متمادی است که از تشنگی رنج می‌برد و با وجود جریان بزرگترین رود استان در این شهرستان، اما مجوز برای استفاده از آب این رودخانه برای توسعه باغهای جدید داده نمی شود.
اسماعیل میرغضنفری با اشاره به اینکه  وزارت نیرو مجوز برداشت آب از  سپید رود ، شاهرود و قزل اوزن را ممنوع کرده می گوید: در حالی که رودبار نمی تواند از آب سپیدرود استفاده کند ، ما مستنداتی داریم که یکی از استان ها  از آب شاهرود، استفاده می کند و این مستندات را در اختیار آب منطقه ای استان هم قرار داده ایم.
وی با بیان اینکه اجرای طرح ملی آبرسانی به باغ ۶۵۰ هکتاری علی آباد ازسال73تاکنون بی نتیجه مانده از مسئولان استان به ویژه مدیرعامل آب منطقه ای و مسئولان ذیربط کشور خواست به روند تکمیل این پروژه شتاب دهند.مدیرعامل آب منطقه ای گیلان اما در پاسخ به اینکه علل  وزارت نیرو برای عدم صدور مجوز برداشت آب از سپیدرود چیست؟ گفت: حدود 30 سال قبل آوردِ آب از قزل اوزن و شاهرود که رودخانه های بالا دست سپیدرودند ، حدود 4 میلیارد مترمکعب بود که این مقدار امروز به دلیل کاهش بارش ها از یک سو و تعدد سد سازی در مناطق بالا دست از سوی دیگر، به نصف کاهش یافته و این امر، مسئولان وزارت نیرو را بر آن داشت تا در سال 94 در نشستی، برای حفظ ، مدیریت و تخصیص منابع آب ، نه تنها گیلان ، بلکه کردستان، زنجان، البرز، قزوین، اردبیل و آذربایجان غربی و شرقی را ، برای برداشت  از رودخانه های قزل اوزن،شاهرود و سپیدرود محدود  و صدور مجوز برداشت آب را برای توسعه باغهای جدید لغو کنند. این استانها هم موظف شدند با حق آبه قدیم به فعالیت های باغی و زراعی خود ادامه دهند.کاظم لطفی البته درخصوص اظهارنظر فرماندار رودبار مبنی بر وجود مستندات کافی درخصوص استفاده قزوین از شاهرود، اظهار بی اطلاعی کرد و گفت: اگر چنین باشد، این استان غیرمجاز از این رودخانه برداشت می کند که قابل پیگیری است.وی درباره دیدگاه باغداران زیتون هم که گفته اند برنج اولویت استان است نه زیتون، افزود: از آنجا که برنج محصول استراتژیک گیلان است بی شک باید ابتدا به فکر تامین آب180 هزار هکتار شالیزاری بود که آبخورشان، از سد سپیدرود است و باغداران زیتون هم بیراه نگفته اند که اولویت با برنج است، اما این بدان معنا نیست که باغهای قدیمی زیتون با مشکل کمبود آب مواجهند.به  گفته حبیب جهانساز معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی استان، برای آبیاری 8هزار  و 600 هکتار باغ زیتون استان، سالانه به 9 میلیون مترمکعب آب نیاز است که تقریبا 60% آن از حوزه سپیدرود تامین و بقیه هم از چشمه ها، رودخانه های فصلی  و بعضا چاه ها، آب  می خورند. مدیرعامل آب منطقه ای گیلان در پاسخ به این سئوال که رودباریها براین باورند که شما از خود خرج نمی کنید و در سطح وزارتخانه  پیگیر این موضوع نیستید هم، گفت: در مدت یک سالی که به عنوان مدیرعامل آب منطقه ای استان مشغول خدمتم، نشست ها ومکاتبات مکرری با مدیریت منابع آب وزارت نیرو داشته ام اما آنها آب پاکی را در خصوص صادر نشدن مجوز برداشت آب روی دست ما ریخته اند.
 
اگرچه، با این پیگیری ها به نظر می رسد این مشکل حل نشود، اما منوچهر جمالی نماینده این شهرستان درخانه ملت که 11آبان میهمان  گفتگوی ویژه خبری بود از پیگیری هایش برای حل مشکل صدور مجوز برداشت آب برای توسعه باغهای جدید زیتون خبر داد و به موکلانش در حوزه انتخابیه رودبار گفت: در سطح وزارتخانه رایزنی هایی انجام داده و امیدوار است بتواند وزیر جدید را متقاعد کند.کوتاه سخن اینکه: بیراه نیست اگر بگوییم ایرانیان، «زیتون» را با نام رودبارمی شناسند و در سفر به گیلان یکی از مهم ترین سوغاتی هایی که با خود می برند زیتون و روغن زیتون است،اما این روزها بی آبی، تپش قلب این درختان را زیاد کرده و ترمز دستی ِدولت را که چند سالی است پا در رکاب گذاشته و بخشی از هزینه های اصلاح علمی و تخصصی باغها را برعهده گرفته تا با کشت گونه‌های مناسب، هم باغدار را منتفع کند و هم مردم را ازخوردن زیتون لذیذتر، کشیده است. شواهد حکایت از آن دارد که کُمیت توسعه باغهای زیتون در رودبار می لنگد و  «آب» یکی از موانع توسعه سطح زیرکشت باغها شده است. به نظرمی رسد اگر مسئولان ذیربط، بیش ازاین که می گویند، پیگیر نباشند و فرافکنی کنند، قصه پرغصه درختان زیتون ادامه دارد و باید فاتحه زیتون را مانند برخی محصولات دیگر از جمله ابریشم و توتون که روزگاری درگیلان شُهره بودند، خواند....
 نگارنده : کبری اجدادی
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
منتشرشده در اقتصادی
خواندن کد خبر: 16160

ارسال نظر

انتشار نظرات در پایگاه اطلاع رسانی رشت پرس به معنی تائید آن نیست. رشت پرس نظرات حاوی توهین و افترا و با حروف غیرفارسی را منتشر نخواهد کرد.


آخرین اخبار

با ما در تماس باشید

عضویت در خبرنامه اخبار رشت

اخبار گوناگون

انتخاب مخاطبین

حالت های رنگی